25 Μαΐου 2023

Μαθήματα από την εποχή του κοροναϊού

 
Άδειοι δρόμοι μιας μικρής πόλης
Άδειοι δρόμοι, περιθωριοποίηση και υποχρεωτικότητες σφράγισαν την εποχή COVID

Τα τελευταία χρόνια ήταν αναμφίβολα εξαιρετικά άσχημα ή και εφιαλτικά. Δε θα ξεχάσω, π.χ., μιά οικογενειακή φίλη που, στις πρώτες κιόλας μέρες της πανδημίας είχε αναφωνήσει «τι ζούμε, ρε παιδιά, τι είναι αυτό που ζούμε…»

Ζήσαμε πολλά όλο αυτό το διάστημα. Ζήσαμε πολλά και με την έλευση των σχετικών εμβολίων, τις υποχρεωτικότητες, τα πρόστιμα, τις αναστολές εργασίας για κάποιους, την περιθωριοποίηση των ανεμβολίαστων, το διχασμό…

Μπορούμε πλέον να αρχίσουμε να βγάζουμε κάποια συμπεράσματα.

Διαπιστώσαμε από την αρχή ένα υπερβολικό «εμπόριο τρόμου» από τα ΜΜΕ. Όσο και αν είναι αντιληπτή η ανάγκη να ευαισθητοποιηθούν όλοι απέναντι στον κίνδυνο και να τηρούν μέτρα προστασίας, θα πρέπει να είναι όλοι προσεκτικοί. ΤΑ ΜΜΕ να φροντίζουν να μεταφέρουν την πραγματική διάσταση της κατάστασης, χωρίς υπερβολές, και ο κόσμος – όσο κι αν αυτό είναι δύσκολο – να φιλτράρει καλύτερα τις πληροφορίες που δέχεται

Επιπλέον, παρατηρήσαμε αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις πάνω σε μια σειρά θεμάτων. Όσο κι αν μπορεί κάποιος να ισχυριστεί πως «η κατάσταση δεν είναι στατική, διαρκώς εξελίσσεται» ή «είναι λογικό να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις», χρειάζεται προσοχή.

Οι Αρχές οφείλουν να φροντίζουν να μην καταρρακώνεται η αξιοπιστία τους. Επειδή όμως αυτό δεν είναι πάντα εφικτό, πρέπει πάλι ο πολίτης να προσπαθεί να φιλτράρει τις πληροφορίες.

Απεδείχθη περίτρανα πλέον πως σε κάθε καταστροφή τα συμφέροντα καραδοκούν. Απ’ ό,τι φάνηκε μάλιστα, όσο πιο μεγάλη η καταστροφή, τόσο μεγαλύτερα τα συμφέροντα. Δυστυχώς δε μπορούμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα να υπάρξουν, σε παρόμοιες περιπτώσεις, αποφάσεις των αρχών κατόπιν επηρεασμού από κάποια συμφέροντα.

Πάμε παρακάτω.

Πολύ γρήγορα η επιστημονική κοινότητα παρουσίασε κάποια εμβόλια εναντίον του κορονοϊού. Η λογική έλεγε πως ακόμα ήταν σε πειραματικό στάδιο, η πίεση της πανδημίας όμως οδήγησε στην κυκλοφορία τους.

Ήταν αφύσικο να πιστέψουμε πως ήταν απολύτως ασφαλή από άποψη παρενεργειών, και αρκετοί επιστήμονες εφιστούσαν την προσοχή. Όταν άρχισαν να ακούγονται οι πρώτες περιπτώσεις παρενεργειών ένα ολόκληρο σύστημα επιχείρησε να εξαφανίσει αυτές τις πληροφορίες, οι οποίες όμως αυξάνονταν.

Η καχυποψία του κόσμου αυξήθηκε κατά πολύ όταν θεσπίστηκε ακαταδίωκτο για τις εταιρείες παραγωγής των εμβολίων και τους γιατρούς που συνιστούσαν τον εμβολιασμό, ενώ από την άλλη πλευρά ζητείτο η ενυπόγραφη συναίνεση – ανάληψη ευθύνης κάποιου προκειμένου να εμβολιαστεί.

Όταν διαπιστώθηκε πως αρκετοί δίσταζαν να δεχθούν να εμβολιαστούν, οι αρχές προχώρησαν σε υποχρεωτικότητα. Το χειρότερο είναι πως δε χρησιμοποίησαν απ’ ευθείας τον όρο, απλά προχώρησαν σε ένα είδος εκβιασμού: ή εμβολιάζεσαι ή χάνεις τη δουλειά σου. Λίγο πιο μετά, οι άνω των 60 αποφασίστηκε να πληρώνουν πρόστιμο αν αδεν εμβολιάζονται…

Και όλα αυτά για ένα εμβόλιο που πλέον η πραγματικότητα έδειχνε καθαρά πως δε σταματούσε ούτε τη νόσηση ούτε τη μετάδοση σε άλλους ενώ κάθε μέρα εμφανίζονταν πολλά περιστατικά παρενεργειών.

Τέλος πάντων, αυτά λίγο πολύ είναι γνωστά. Αυτό που ενδιαφέρει είναι τι συμπεράσματα βγήκαν. Ας δούμε μερικά:

Σε καταστάσεις κρίσεων, τα ΜΜΕ μπορούν να διαμορφώνουν το αφήγημα για τη μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού. Ακόμη και άνθρωποι που μέχρι εκείνη τη στιγμή τα κατηγορούν ως αναξιόπιστα, στη διάρκεια της κρίσης είναι ευάλωτα στο μήνυμα που τα ΜΜΕ περνούν. Είπαμε, ο φόβος είναι κακός σύμβουλος.

Οι συνεκτικοί ιστοί της κοινωνίας καταρρέουν σε μεγάλο βαθμό. Ακόμα και οικογένειες μπαίνουν σ’ αυτό το χορό του διχασμού. Ο φόβος και τα ΜΜΕ έκαναν αδέλφια, συζύγους, γονείς με παιδιά να συγκρουστούν. Ειδικά στο θέμα του εμβολιασμού είδαμε πάρα πολλά. Χρειάζεται να έχει πολλή δύναμη κάποιος για να αντέξει, ειδικά αν δε συμφωνεί με το επίσημο αφήγημα, δεδομένου ότι σε τέτοιες καταστάσεις αυτό που κυριαρχεί είναι το ένστικτο της προσωπικής επιβίωσης και ο φόβος (φόβος τόσο για την κατάσταση όσο και για τις αρχές).

Αυτοί που αντέχουν τον ψυχολογικό πόλεμο βρίσκουν πάντα τον τρόπο να ανακαλύψουν συμμάχους ή «ομοϊδεάτες». Μπορεί να είναι λίγοι, μπορεί να γίνεται με βραδείς ρυθμούς, όμως πάντα γίνεται. Η  ίδια η κατάσταση μας δείχνει τους τρόπους.

Επαγγελματίες και επιχειρήσεις (ανεξαρτήτως μεγέθους) θα συνταχθούν σχεδόν σε καθολικό βαθμό με το αφήγημα των αρχών. Το άδικο ή το παράλογο γι’ αυτούς δεν έχει καμία σημασία (ακόμη κι αν το παραδέχονται), το μόνο που μετράει είναι να είναι πιστοί εφαρμογείς των νόμων, ανεξαρτήτως αν οι νόμοι αυτοί είναι παράλογοι ή άδικοι. Το εισόδημά τους έχει μεγαλύτερη σημασία από την αδικία ακόμα κι αν την αδικία την υφίσταται το παιδί τους. Όποιος επιλέξει να πάει κόντρα στο επίσημο αφήγημα, ας γνωρίζει πως δεν έχει να περιμένει την παραμικρή συμπόνοια από αυτούς. Εξαιρέσεις φυσικά μπορεί να υπάρχουν, όμως είναι απελπιστικά λίγες.

Το ίδιο και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό ισχύει και για τα σώματα ασφαλείας και το στρατό.

Μεγαλώσαμε μαθαίνοντας στα βιβλία πως η Εκκλησία θα υπερασπίζεται το σωστό και τον αδίκως διωκόμενο. Στην πράξη είχαμε δει βέβαια πως αυτό δεν ισχύει, στη διάρκεια της κρίσης όμως το κακό παράγινε. Η διοίκηση της Εκκλησίας (εκτός δύο – τριών μητροπολιτών) δε δίστασε να πάει ενάντια ακόμα και στο δόγμα της (ποιος μπορεί να ξεχάσει πως αποδέχτηκε τη διακοπή της Θεία Κοινωνίας ή την Ανάσταση στις 9 το βράδυ – λες κι ο κορονοϊός έβγαινε με συγκεκριμένο ωράριο), ενώ στο θέμα των εμβολιασμών επέδειξε στάση αχαρακτήριστη.

Το ευχάριστο εδώ είναι πως πολλοί κληρικοί του κατώτερου κλήρου στάθηκαν πραγματικά σωστοί ποιμένες και αρωγοί των διωκόμενων (και των υγειονομικών που τέθηκαν σε αναστολή). Το δυσάρεστο είναι πως η στάση τους δεν είχε αντίκρυσμα, μάλιστα πολλοί από αυτούς αντιμετώπισαν τη μήνι των επισκόπων.

Το ακόμα πιο δυσάρεστο είναι πως το ποίμνιο είτε υπάκουσε τυφλά και άκριτα στους μητροπολίτες είτε ακόμα κι αυτοί που είχαν εξοργιστεί από τη στάση τους (εκτός ελαχίστων) συνέχισαν να τους αποδέχονται ως επισκόπους και δεν ζήτησαν την αντικατάστασή τους. Από τη δεύτερη ομάδα, βέβαια, υπήρξαν συγκινητικά φαινόμενα αλληλεγγύης προς «διωκόμενους». Από εκεί και πέρα, ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

Σε επόμενη ανάρτηση θα πούμε κι άλλα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Κορονοϊός, αυταρχικότητα και νέες ταυτότητες

Το κοινωνικό πείραμα της εποχής COVID δίδαξε τις κυβερνήσεις πολλά   Σε προηγούμενο άρθρο μας αναφερθήκαμε σε κάποια μαθήματα που πήραμε α...